لکههای پوستی کبدی، به لکههایی گفته میشود که بر روی پوست نمایان شده و رنگی تیرهتر از رنگ اصلی پوست دارند. بر خلاف نامشان ربطی به کبد ندارند و بیشتر روی صورت، دستها یا بالای پاها و شانهها پدیدار میگردند. برخی افراد به دلیل شباهت این لکهها به لکههای سرطانی نگران میشوند. اما این یک بیماری غیر سرطانی است و میتوان برای درمان آن اقدام نمود.
ولی اگر با لکههایی دردناک مواجه شدید باید سریعا به پزشک مراجعه فرمایید. در همین راستا ما برای شما به شرح کامل علتهای بروز این لکهها و نوع درمان آنها خواهیم پرداخت تا بدانید در چنین زمانهایی باید چه اقداماتی انجام دهید.
معرفی کامل لکههای پوستی کبدی و دلایل ایجاد آنها
لکههای کبدی با درد و خارش همراه نیستند و فقط از نظر ظاهری ممکن است مشکلاتی برای فرد ایجاد کنند. در واقع، این بیماری فقط منجر به لک شده و مهمترین عامل ایجاد آن نور خورشید است. همچنین، بر اثر عوامل ژنتیکی یا بیماری سیستمیک نیز امکان به وجود آمدن دارند. به طور معمول رنگ آنها زرد یا قهوهای و در پارهای اوقات سیاه است و در پوستهای روشن بیشتر دیده شده است.
علت ایجاد آن
تولید بیش از حد ملانین در بدن مسبب ایجاد لکههای کبدی است. زیرا ملانین رنگدانهای است که باعث رنگ بخشیدن به پوست میشود. اشعه ماوراء البنفش آفتاب سبب تولید بیشتر ملانین شده و هر چه بیشتر در معرض آفتاب قرار بگیرید پوست تیره تر خواهد شد. اما دلایل دیگری هم برای بروز این بیماری گزارش شده است که عبارتند از:
- پیری: بالا رفتن سن سبب کاهش توانایی ترمیم پوست بدن میشود. زیرا تولید کلاژن و الاستین کاهش یافته و قدرت کشسانی پوست کم شده است. در واقع، به مرور زمان سلولهای پوست قادر به بازسازی کامل خود نخواهند بود.
- تغییرات هورمونی: یکی دیگر از دلایل ایجاد لکههای پوستی کبدی برهم خوردن هورمونهاست. این مشکل به ویژه در بانوان به خاطر بارداری، استفاده از داروهای هورمونی یا یائسگی اتفاق میافتد.
- استفاده از داروها و محصولات پوستی: مصرف برخی داروها پوست را نسبت به اشعههای خورشید حساس میکند. برای مثال، آنتیبیوتیکها، داروهای ضدبارداری، همچنین داروهای دیابت و داروهای ضد افسردگی میتوانند باعث حساس شدن پوست شوند. علاوه براین، برخی محصولات پوستی هم که دارای ترکیبات مناسب نیستند میتواند منجر به این اتفاق گردند.
- استرس و تغذیه نادرست: اگر تغذیه نامناسب داشته باشید و از ویتامینهای مختلف مانند ویتامین C، E و A به اندازه کافی مصرف نکنید میتواند پوست را مستعد ایجاد این لکهها کند. در ضمن، استرس هم تولید کلاژن را مختل کرده و پوست را ضعیف میکند.
افراد مستعد برای ایجاد لکههای کبدی
عموما افراد بالای 50 سال کیس مناسبتری برای ایجاد لکههای پوستی کبدی هستند. ولی این بیماری برای هر کسی میتواند اتفاق بیفتد. به طور کلی افراد زیر بیشتر در معرض این بیماری قرار میگیرند:
- افراد دارای پوست روشن
- کسانی که سابقه آفتاب سوختگی داشتهاند.
- کسانی که مدتهای طولانی در زیر نور مستقیم آفتاب قرار دارند.
- اشخاصی که از تختهای برنزه استفاده میکنند.
- افرادی که پرتو درمانی انجام میدهند.
راههای تشخیص لکههای پوستی کبدی
لکههای پوستی کبدی عموما گرد هستند. به همین دلیل برای نامگذاری آنها از عدس الهام گرفته شده است. این لکهها گاهی به مرور زمان و گاهی به طور ناگهانی ظاهر میشوند. در ضمن، مبتلاشدن به این بیماری ربطی به سن و سال و جنسیت ندارد. برای تشخیص هم، بعد از نمایان شدن پزشک طی یک نمونه برداری (بیوپسی پوست) ابتدا مطمئن میشود لکهها سرطانی نیستند. بعد از اطمینان برای درمان آنها اقدام میکند. لکههای کبدی از نظر ظاهری هم به شکلهای زیر هستند:
- میتوانند قهوهای تیره یا خرمایی باشند.
- برخی اوقات گروهی در یک نقطه ایجاد میشوند، مثلا شبیه به یک تکه از کک و مک نمایان میگردند.
- گاهی هم شبیه تکههای صاف، دایرهای یا بیضی شکل ایجاد میشوند.
- عموما لکهها 13 میلیمتر عرض دارند.
انواع لکههای پوستی کبدی
لکههای پوستی کبدی بر اساس علت و محل ظاهر شدنشان به انواع مختلفی دسته بندی میشوند. به همین دلیل تشخیص نوع آنها برای انتخاب نوع درمان بسیار حائز اهمیت است. به طور کلی، لکههای کبدی به دستههای زیر تقسیم میشوند:
- لنتیگو سیمپلکس: از رایجترین لکههای کبدی بوده و عموما بر روی بازوها، رانها یا پاها نمایان میشود. همچنین بیشتر ابتدای تولد یا طی دوران کودکی ظاهر میگردند و معمولا به مرور از بین خواهند رفت.
- لنتیگو خورشیدی: افراد بالای 40 سال بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند و به دلیل قرارگیری در معرض اشعه ماورا بنفش خورشید ایجاد میشوند. همچنین بیشتر در صورت، دستها و بازوها ظاهر شده و به مرور رشد میکنند.
- لنتیگو لکه جوهر: نوعی بیماری پوستی است که روی شانهها ایجاد میشود و اغلب یک بیماری خوش خیم به شمار میرود و مشخصه آن خطوط نامنظم است.
روشهای درمان لکههای پوستی کبدی
پزشک برای درمان لکههای پوستی کبدی از راههای مختلفی استفاده میکند.معمولا تکنیکهای زیر مورد استفاده قرار میگیرند.
درمان موضعی و استفاده از داروهای شیمیایی
افراد مبتلا به لکههای پوستی کبدی میتوانند از کرمها و لوسیونهای مختلف برای روشن شدن پوست استفاده نمایند. معمولا هیدروکینون، کورتیکواستروئیدها و رتینوئیدها برای درمان استفاده میشوند. علاوه براین، برای برطرف کردن لکهها هم میتوان از درمان خانگی نتیجه گرفت. مثل ویتامین C، ویتامین A، همچنین پیاز قرمز و چای سیاه.
لایه برداری پوست
گاهی پزشک برای درمان این بیماری لایهبردارهای شیمیایی را پیشنهاد میدهد تا بعد استفاده پوست جدید جایگزین پوست قبلی شود. این درمان نیاز به صبر و حوصله داشته و حتما باید دوره درمان تکمیل شود تا به نتیجه برسید.
لیزر درمانی یا نور درمانی شدید
پزشک در این روش درمانی با ارسال پالس، سلولهای ملانین را از بین میبرد و باید چندین جلسه آن را انجام داد.
درم ابریژن
در این روش پزشک با کمک یک برس چرخان امر تمیز کردن پوست را انجام داده و اقدام به برداشتن لایه سطحی پوست میکند. بعد این روش سطح پوسته قرمز و پوسته پوسته خواهد شد.
کرایوتراپی یا انجماد
وقتی به متخصص پوست برای کرایوتراپی مراجعه میکنید، پزشک با انجماد لکههای پیری به سلولهای تولید ملانین آسیب وارد میکند. در نهایت باعث از بین بردن لکههای پوستی کبدی میشود.
سوالات متداول
کدام درمان روشن کننده پوست ممکن است آسیبزا باشد؟
به طور کلی، برخی محصولات روشن کننده ممکن بوده عوارض جانبی به همراه داشته باشند. همچنین کرمهای حاوی جیوه میتوانند برای کلیهها آسیبزا باشند. بنابراین همیشه باید قبل از مصرف هرگونه دارویی با متخصص مشورت نمود و هنگام خرید محصولات پوستی از مواد تشکیل دهنده آن آگاهی یابید.
آیا همه لکههای پوستی خطرناک هستند؟
فقط بخشی از لکههای پوستی که با علائمی مانند خارش همراه هستند ممکن است خطر آفرین باشند. بنابراین باید با مشاهده هرگونه لکه به پزشک مراجعه کنید تا علت آن مشخص شود و چنانچه خطرناک بود سریعا درمان را انجام دهید.
روشهای جلوگیری از لکههای پوستی کبدی چیست؟
موثرترین راهی که میتوانیم به شما پیشنهاد دهیم عدم قرارگیری طولانی مدت در آفتاب است. اگر مجبور شدید به زیر نور خورشید بروید حتما از ضدآفتاب استفاده نماید و آن را هر دو ساعت یکبار تجدید کنید. سعی کرده از ساعت 10 صبح تا 2 بعدازظهر در فضای آزاد قرار نگیرید. همچنین، از سولاریوم اجتناب کرده و لباسهای آستیندار و کلاه لبه پهن استفاده کنید.
آخرین سخن ما برای شما
درست است لکههای پوستی کبدی ضرر جسمانی برای بدن ندارند، اما از نظر روحی میتوانند بسیار آسیبزا باشند. چرا که اعتماد به نفس افراد را کاهش میدهند که در نهایت منجر میشود تا فرد از حضور در اجتماع خودداری کند. پس بهتر است برای حفظ زیبایی خود به راهی جهت رفع آنها فکر کنید.
علاوه براین، با اقدام به موقع میتوانید از پیشگیری لکهها جلوگیری کرده و درمان مناسب را پیش بگیرید. پس، بهترین راهحل مراجعه به متخصص باتجربه و ماهر است. در نهایت، خوشحال میشویم انتقادات و نظرات خود را در زیر این محتوا کامنت کنید و سوالات خود را از ما پرس و جو نمایید.
